| A-Spec |
Parapluterm voor iedereen op het aseksuele of aromantische spectrum |
| Ace |
Korte vorm van aseksueel |
| Esthetische aantrekking |
Iemands uiterlijk waarderen zonder verlangen naar seksueel of romantisch contact |
| Affectieve oriëntatie |
Aantrekking op basis van emotionele banden |
| Allonormatief |
De aanname dat iedereen seksuele en romantische aantrekking ervaart |
| Alloromantisch |
Ervaart romantische aantrekking op de gebruikelijke manier (niet-aromantisch) |
| Alloseksueel |
Ervaart seksuele aantrekking op de gebruikelijke manier (niet-aseksueel) |
| AMAB / AFAB / AISAB |
AMAB: assigned male at birth, bij de geboorte als jongen geregistreerd. AFAB: assigned female at birth, bij de geboorte als meisje geregistreerd. AISAB: assigned intersex at birth, bij de geboorte als intersekse geregistreerd. Zeldzaam, omdat intersekse variaties bij de geboorte vaak niet worden vastgelegd of meteen medisch worden "gecorrigeerd" |
| Amatonormativiteit |
De aanname dat een centrale, exclusieve romantische relatie voor iedereen een normaal doel is en waardevoller is dan andere soorten relaties. Term van filosofe Elizabeth Brake in Minimizing Marriage (Oxford University Press, 2012). |
| Aro |
Korte vorm van aromantisch |
| Ballroomcultuur |
Een culturele traditie, vooral onder Zwarte en Latino LGBTQIA+-mensen, opgebouwd rond houses, balls en voguing; ontstaan in New York in de jaren zeventig |
| Binding |
Borstweefsel plat maken met een binder; wordt gedaan door veel trans masc en GNC-mensen |
| Celibaat |
Een gedragskeuze om af te zien van seks, geen oriëntatie |
| Gekozen familie |
Een netwerk van hechte relaties, meestal met niet-biologische mensen, dat als familie functioneert; bijzonder belangrijk in LGBTQIA+-gemeenschappen waar de biologische familie iemand kan hebben afgewezen |
| Cisgender |
Genderidentiteit komt overeen met het geslacht dat bij de geboorte is toegewezen |
| Comphet |
Kort voor compulsory heterosexuality, verplichte heteroseksualiteit. Het idee dat heteroseksualiteit niet zomaar vaker voorkomt, maar door de samenleving wordt opgelegd en verondersteld, waardoor mensen er soms jaren over doen om te merken dat ze zelf iets anders voelen. Term van Adrienne Rich (1980) |
| Conversietherapie |
Elke poging om iemands seksuele oriëntatie of genderidentiteit te veranderen; breed veroordeeld en in veel rechtsgebieden verboden |
| Deadname, deadnaming |
Een deadname is de geboortenaam die een trans persoon niet meer gebruikt. Deadnaming is iemand daarmee blijven aanspreken nadat die persoon van naam is veranderd. Het is kwetsend, en in sommige situaties out het de persoon ook. |
| Detransitie |
Een gendertransitie stopzetten of terugdraaien. De redenen lopen uiteen. In de grootste Amerikaanse steekproef meldde 82,5% van de mensen die waren gedetransitioneerd minstens één externe factor, zoals druk vanuit de familie, intimidatie of baanverlies, en 15,9% minstens één interne factor, zoals een verandering in hoe ze hun gender begrepen (Turban et al., 2021, op basis van de US Transgender Survey van 2015). Andere studies bij kleinere, zelfgeselecteerde groepen melden hogere percentages identiteitsverandering, dus ga voorzichtig om met elk afzonderlijk cijfer. |
| Dyadisch |
Geslachtskenmerken hebben die duidelijk binnen de tweedeling man-vrouw vallen (niet-intersekse) |
| Enby |
Informele uitspraak van "NB" (non-binary); gebruikt als zelfstandig naamwoord |
| Genderbinariteit |
Het sociale systeem dat maar twee genders erkent, man en vrouw, en die als tegenpolen behandelt. Ook: gendertweedeling, binair gender. |
| Genderdysforie |
Leed door een mismatch tussen genderidentiteit en het toegewezen geslacht |
| Gendereuforie |
Positieve gevoelens doordat identiteit en expressie samenvallen |
| Genderexpansief |
Parapluterm voor iedereen van wie het gender verder gaat dan de gangbare verwachtingen |
| Gendernonconform (GNC) |
Genderexpressie die niet voldoet aan de normen voor het toegewezen geslacht |
| Gender outlaw |
Iemand die weigert zich te laten bepalen door de gendercategorieën van de samenleving |
| Genderbevestigende zorg |
Medische en/of sociale ingrepen die iemands genderidentiteit ondersteunen, waaronder HRT, operaties en wijzigingen van naam en voornaamwoorden |
| Genderbevestigende operatie (GAS) |
Chirurgische ingrepen die iemands lichaam in lijn brengen met de genderidentiteit; ook gender confirmation surgery genoemd |
| grijs-aseksueel |
Ervaart zelden of slechts zwak seksuele aantrekking. Zit op het ace-spectrum tussen aseksueel en alloseksueel. Ook: gray-asexual, gray-ace; in het Engels ook grey-asexual en greysexual gespeld. |
| Heteronormativiteit |
De aanname dat heteroseksualiteit de standaard is |
| HRT |
Hormone replacement therapy, het gebruik van hormonen (oestrogeen, testosteron of hormoonblokkers) om het lichaam te feminiseren of te masculiniseren als onderdeel van een gendertransitie |
| Informed consent |
Zorgmodel dat genderbevestigende zorg (vooral HRT) aan volwassenen biedt zonder verplichte psychiatrische evaluatie of poortwachtersrol |
| Geïnternaliseerde homofobie / transfobie |
Negatieve maatschappelijke boodschappen over je eigen identiteit opnemen en tegen jezelf richten |
| Intersectionaliteit |
Kader om te begrijpen hoe overlappende identiteiten eigen ervaringen scheppen |
| M-Spec / Pluriseksueel |
Aangetrokken tot meer dan één gender; parapluterm voor bi, pan, omni, poly, enz. |
| Microlabel |
Een zeer specifieke identiteitsterm, vaak bedacht in online gemeenschappen, die een genuanceerde variant van oriëntatie of gender beschrijft |
| Minderheidsstress |
Chronische, bovenmatige stress die voortkomt uit een gestigmatiseerde sociale positie |
| Misgenderen |
De verkeerde gegenderde termen of voornaamwoorden voor iemand gebruiken |
| Monoseksueel |
Aangetrokken tot slechts één gender |
| Neovoornaamwoorden |
Voornaamwoorden buiten hij en zij. In het Nederlands zijn de gangbare sets die/hen/hun, hen/hen/hun en die/die/diens; die en hen zijn bestaande Nederlandse woorden in een nieuwe functie. Engelstalige sets zoals ze/zir, xe/xem en fae/faer kom je vooral online tegen en worden zelden vertaald. Sommige mensen gebruiken helemaal geen voornaamwoorden en enkel hun naam |
| Outing |
Iemands LGBTQIA+-identiteit bekendmaken zonder toestemming |
| Passing |
Door anderen als een bepaald gender gezien worden, meestal het gender waarmee iemand zich identificeert. Het woord wordt ook gebruikt voor als hetero of als cisgender gezien worden. Veel mensen vinden het een beladen term, omdat hij anderen tot beoordelaars maakt. |
| Queerplatonische relatie (QPR) |
Een diep toegewijde relatie die niet romantisch is, met een hechtheid die de gewone taal voor vriendschap niet vat. Meestal afgekort tot QPR. |
| Rainbow washing |
LGBTQIA+-symbolen overnemen zonder betekenisvolle actie of structurele steun |
| Hertransitie |
Een gendertransitie hervatten na een periode van detransitie |
| Geboortegeslacht |
Het geslacht dat bij de geboorte werd toegewezen. In het Engels: sex assigned at birth (SAAB). Zie ook AMAB, AFAB en AISAB |
| SAM |
Split Attraction Model, een kader dat seksuele van romantische oriëntatie scheidt |
| Singular they |
Het gebruik van "they/them" voor één persoon; al eeuwenlang grammaticaal standaard in het Engels; in 2015 door de American Dialect Society uitgeroepen tot Woord van het Jaar |
| Stealth |
Een trans persoon die in het dagelijks leven niet bekendmaakt trans te zijn |
| Tucking |
Bij de geboorte als mannelijk aangeduide genitaliën verbergen met ondergoed of tape; wordt gedaan door sommige trans vrouwen en femme-presenterende AMAB-mensen |
| Two-Spirit |
Inheems Noord-Amerikaans derde gender of spirituele identiteit (niet voor niet-inheemse mensen) |
